zaterdag 24 december 2016

Hou je klaar voor Bazaar!

Deze week lag er uitstekend nieuws in de bus: de vergunning voor onze concept store is op zak. Bazaar is coming your way! Misschien geen slecht moment voor een stand van zaken ...


Hoeveel handelaars doen er momenteel mee? In totaal drie - waaronder een lunchbar - die een vaste ruimte huren en een tiental die een rek (of twee) huren. De bijna volledige lijst vind je hier: facebook.com/bazaarvilvoorde. En er is nog plaats vrij. Dus zaakvoerders in spe, voor jullie maar één nummer: 0485 99 39 17. Bellen is tellen!

Misschien nog even iets korts over onze concept store. Wie willen we bereiken met Bazaar? Creatievelingen die hun product willen uitproberen zonder al te veel ontmoedigende en dure verplichtingen. Zo kunnen handelaars bij ons hun waren aan de man brengen zonder dat ze fysiek aanwezig hoeven te zijn. Bedoeling is van Bazaar een creatief lab te maken waar leuke ideeën zowel op korte als op lange termijn uitgewerkt kunnen worden. Voorlopig mikken we op retailzaken, maar we zien het groot en dromen nu al stiekem van een kooklabo. Hopelijk binnenkort meer hierover ...

Interessant is ook dat we zowel mensen van binnen als van buiten Vilvoorde hebben kunnen strikken, tot in West-Vlaanderen toe zelfs. Dus zeg nu nog eens dat er geen interesse is in onze stad! De opening is voorzien eind januari of begin februari. Ik hou jullie nog op de hoogte van de exacte datum. Ons licht is in ieder geval al aan het branden ;)


En blijkbaar zijn we niet de enigen die het nog zien zitten hier. Her en der in Vilvoorde openen nieuwe zaken hun deuren. Vooral dan in de Leuvensestraat:


In deze zaak in de Leuvensestraat vind je feestkledij en lederwaren. Is eens iets anders ...

Nog in de Leuvensestraat zijn schoenenwinkel Oh my Shoes (voorheen in de Gulden Schaapstraat) en de Vaporshop (elektronische sigaretten) erbij gekomen. En ook de Free Record Shop is blijkbaar verhuurd. Aan een pizzeria wordt gefluisterd, al hoop ik stiekem van niet. Aan pizzeria's geen gebrek hier. Tenzij het er een van Stella Barra is. The best pizza in the world, als je 't mij vraagt ...

Ook aan de rotonde van de Woluwelaan en de Mechelsesteenweg zijn ze een paar zaken rijker. Twee om precies te zijn ...

Showroom van Harley-Davidson

Misschien een interessant weetje voor bikers die een bezoekje plannen aan de showroom: vanaf de lente van volgend jaar kun je er terecht in de Harley-Davidson-bar. En achter het gebouw neemt meubelzaak Di Carlo binnenkort zijn intrek.

Verder hoor ik geruchten over een maandelijks foodtruckfestival vanaf april. En in de buurt van de laser shooting zou een degelijke brasserie komen. Kortom, het ziet er goed uit voor 2017. Vilvoorde leeft!

Intussen nog fijne feesten en de beste wensen voor 2017! En hopelijk tot volgend jaar ...

zaterdag 10 december 2016

Rik Poot, mijn vriend

Tekst: Gilbert Putteman
Foto's: Helena Toscano en Roland Minnaert

Rik Poot werd geboren in de volkse Vilvoordse arbeidersbuurt, de Far West, op 20 maart 1924, en dit met de namen Hendrik, Jan Baptist. Ook de zanger Kris Debruyne is vandaar afkomstig. Volgens bepaalde bronnen was er 1 bioscoopzaal in die wijk waar ze vooral Cowboy films draaiden. Rik volgde moderne humaniora aan het K.A. te Vilvoorde. Daarna volgde hij lessen aan de Academie in Molenbeek. Tijdens de oorlogsjaren 1944-45 studeerde hij aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten te Brussel. Van 1962 tot 1984 was hij professor monumentale beeldhouwkunst aan het Nationaal Instituut voor Architectuur en Sierkunst.


Rik Poot overleed op 16 december 2006, precies 10 jaar geleden, reden waarom wij meenden even op deze uitzonderlijke figuur te moeten terugblikken. Rik was een vriend en ik heb hem dan ook herhaaldelijk ontmoet, zowel bij hem thuis als bij mij privé. Ondanks het feit dat hij in Londerzeel woonde en werkte, was het toch vooral aan de Zennestad dat hij gehecht was. Ik durf zelfs te stellen dat hij ermee verknocht was. Rik kwam zeer graag in het kleinste en één van de oudste cafeetjes van Vilvoorde, het 13e Gebod. Toenmalig uitbaatster Anita kan er zeker van meespreken. Rik was ook bijzonder vereerd dat hij naar aanleiding van 150 jaar Vilvoordse jaarmarkt de opdracht kreeg om een groot Brabants trekpaard te realiseren, dat zich nu op het Heldenplein bevindt. Het verwijst tevens naar de bijnaam van de Vilvoordenaars 'De pjeirefretters'.


Voor mij was Rik niet alleen één van de grootste beeldhouwers van ons land, hij was ook een kunstenaar met Europese uitstraling. Zijn tijdloos-klassiek oeuvre is geworteld in de grote traditie. Essentieel in de vormentaal van Poot zijn de holle ruimtes tussen de bronzen fragmenten waaruit zijn beelden zijn opgebouwd. Daarmee gaf hij aan zijn werk een krachtig en expressief ritme. Naast beeldhouwer was Poot ook een schitterend tekenaar, lithograaf, filosoof en nog zoveel meer. De nu reeds 10 jaar overleden kunstenaar was een man uit één stuk. Voor hem was beeldhouwen ' denken met de handen'.

Wijlen Emile Langui, eminent kunstcriticus, omschreef Rik Poot ooit als volgt: "Een kerel als een boom. De stap van een grenadier, de schouders van een houthakker, de tors van een Sherpa en de kop van een vuistvechter. Een zeebonk van de Noordkaap, aangespoeld op de kusten van Normandië en die zich eerst teruggetrokken had in Grimbergen om daarna te belanden in Londerzeel, in de buurt van het kasteel Diepensteyn. Daarbij heeft hij de handen van een hoefsmid en de vingers van een horlogemaker".


Rik had ook een uiterst moeilijk privéleven. Roland Minnaert, fotograaf, was uitstekend geïntroduceerd in de kunstwereld halfweg de 20ste eeuw. Hij was bevriend met menig kunstenaar en ook met Rik Poot. In één van zijn teksten lees ik wat volgt: "Toen ik hem leerde kennen had hij zijn atelier in Grimbergen. Langs een verdachte landweg bereikte je het erf. Er stond een verwaarloosde villa waar zijn vrouw Suzanne woonde. Vermits Rik geen relatie meer had met zijn echtgenote had hij zijn intrek genomen in een wankel gebouw dat paalde aan zijn werkplaats wat verder in de tuin. Zijn grote liefde en muze was Rosa. Om te vermijden dat hij haar te veel zou opzoeken, ging Suzanne soms languit op de landweg liggen zodat Rik niet weg kon. Over jaloerse vrouwen gesproken ...".

Als kind raakte de jonge Rik geboeid door het ambachtelijk werk van zijn vader, die bronsgieter was en grafmonumenten maakte. Na zijn humaniora ging hij les lopen aan de Academie van Molenbeek. De jaarmarkten in Vilvoorde en meer bepaald de paarden die er gekeurd en verhandeld werden, maakten toen een blijvende indruk op hem. Ook de natuurelementen zoals bliksem, donder, vulkanen, de zee, een zonsondergang ... zorgden voor constante verwondering bij Rik. Hij was een natuurmens die haast meer hield van dieren dan van mensen. Rik was steeds rusteloos onderweg in ruimte en tijd."


Rik Poot had een buitenverblijf in Equihen, een dorpje ten zuiden van Boulogne-sur-Mer. De kleine villa stond aan de rand van een steile klif. Roland Minnaert vertelde me dat ze bij het avondmaal altijd verwend werden met een prachtige zonsondergang boven zee. Op de foto hierna kunnen jullie zien hoe Rik zich in zijn stamcafé vermengde met de plaatselijke bevolking, meestal stoere zeebonken. Niet alleen dronk hij er zijn aperitief, ook raakte hij onder de indruk van hun sterke verhalen.


Poot is iemand die nooit zijn afkomst verloochend heeft. Hij heeft zich steeds afgekeerd tegen de dwaze consumptiemaatschappij. Zijn respect voor de natuur, het dier en in het bijzonder het paard was immens. Rik deed niet mee aan al dat mondaine gedoe van recepties. Hij was nooit verbonden geweest met een galerij (met als gevolg dat hij nooit echt de internationale doorbraak heeft mogen meemaken). Ik herinner me nog toen hij één van de mede-exposanten was in De Troost, dat hij zich tijdens mijn toespraak verborg achter een struik. Ik hoorde hem luidop denken: " het is genoeg geweest. Stop er maar mee".

Rik hield van de eenvoudige dingen. Ik herinner me een memorabele avond bij hem thuis. Toen hebben ons we na een uitstekende maaltijd voorgeschoteld door Blanchette neergeploft in een luie zetel en tot driemaal toe gekeken naar de cassette van Joske Vermeulen van wijlen Gaston Berghmans. Nog nooit heb ik Rik zo zien lachen.

Wijlen Jean-Luc Dehaene had niet alleen een grote waardering voor Rik, maar op heel wat momenten in zijn leven heeft hij zijn vriend ook daadwerkelijk geholpen. Op een bepaald ogenblik werd het voorzitterschap van de Europese Raad aan België toevertrouwd. Het behoorde tot de gewoonten dat het land dat het voorzitterschap waarnam, zorgde voor een attentie voor de mannen en vrouwen van de Europese leiders. Jean-Luc Dehaene besliste dat aan de dames een handtas van Delveaux geschonken werd en aan de heren een beeld van Rik Poot uit zijn reeks Europa. Alzo werden onder meer Mitterand en Kohl de gelukkige eigenaars van een beeldje van Rik Poot. Deze laatste betreurde dat ze niet de tijd hadden gevonden om samen met hem een groepsfoto te maken.


Poot was niet alleen een man van emoties maar ook een sociaal iemand. Ik illustreer dit even. Op verzoek van de handelaars van de Leuvensestraat in Vilvoorde, die stopten met hun toenmalige zegels (die je ontving bij één of andere aankoop) en die als gevolg daarvan toch wat geld in de kassa hadden, werd beslist om een beeld door Rik Poot te laten maken, dat dan zou geplaatst worden in de Leuvensestraat. Uiteindelijk kwam zo het schitterende beeld de mater dolorosa tot stand. Dit werd geplaatst voor de basiliek van De Troost. We bevinden ons in de volle Dutrouxperiode. Rik meende er eenzijdig een plaat met een opdracht te moeten op plaatsen met de volgende tekst: "Aan alle moeders van ontvoerde en verkrachtte kinderen". De handelaars van de Leuvensestraat wensten met dat beeld niet gelinkt te worden aan de Dutrouxaffaire en verzochten hem om die plaat niet aan te brengen. Rik was woedend en begreep er niets van.


Dat Rik sociaal was kan ik met tientallen voorbeelden illustreren. Maar ik beperk me tot één. Naar aanleiding van de brutale sluiting van de Renaultfabriek te Vilvoorde meende hij samen met de afgedankte arbeiders een spreekwoordelijke vuist te moeten maken tegen zoveel onrecht. Hij realiseerde in staal en met een hoogte van 8 meter een indrukwekkende vuist, die geplaatst is op de rotonde van de Woluwelaan en de Luchthavenlaan in Vilvoorde. Er werd een plakkaat op aangebracht met de volgende tekst: " Strijd voor de arbeid 27. 02. 1997. Aan de werknemers van Renault-Vilvoorde". De Vuist refereert niet alleen naar het oude industriële Vilvoorde maar heeft ook geresulteerd tot de bekende Renaultwet in 1998 m.b.t. de regeling van het collectief ontslag.


Rik was ook bevriend met heel wat toneelacteurs, zoals Charles Cornette, met mensen uit de literaire en de kunstwereld. Zo verwijs ik graag naar zijn vriendschap met Marc Sleen (stripfiguur Nero), Paul Van Gijsegem, Jef Van Tuernhout, Koenraad Tinel en vele anderen. In de waanzinnige jaren 60 werd er ook regelmatig feestgevierd. Roland Minnaert bezorgde me een tekst m.b.t. een feest van Rik Poot in zijn atelier te Grimbergen. Deze tekst luidt als volgt:

"In de wazige wanorde van de gieterij staat een lange tafel gedekt. Wat schragen met een brede plank op krantenpapier als tafelkleed, de nodige borden en vooral indrukwekkend veel wijnflessen. De genodigden sijpelen binnen. De tandartsvrouw met haar man, beeldhouwer Koenraad Tinel en zijn vrouwtje Johanna, Nadine en ik. Blijkbaar kan Rosa van Rik er niet bij zijn omdat zijn wettelijke echtgenote waakt in de villa aan de andere kant van de weg. Rik kookt zelf, rudimentair als zijn tafel. Het is ook niet zo belangrijk wat we eten, we zijn er vooral voor mekaar. De sfeer is ontspannen. Iedereen heeft wel een goed verhaal. Met de nodige wijn spoelen we de woorden vol humor door. Gierende mensen aan de dis. Plots haalt Koen een trekorgel boven en speelt een liedeken. De serafijnen zingen mee of zijn het de roekeloze, gevallen engelen? Rik is ingetogen maar niet voor lang. Hij trekt me bij mijn hemd: "Kom Roland, we gaan tarzan spelen!" Hij haakt een zweefrek van de muur dat hij heeft geïnstalleerd om turnoefeningen te doen: "Hou je vast aan mij". Ik sla mijn armen om zijn middel en van op een trapje nemen we onze vlucht. Gillend als Tarzan en Jane scheuren we rakelings over de tafel. Onder ons deinzen de vrienden terug. De zwaartekracht bestaat niet meer. We zwieren als heiligen door een niet-bestaande hemel. En dan vinden we toch nog een middel om te landen. De muziek zwelt aan en iedereen grijpt naar een partner voor een Breugheliaanse dans. Als een bende saters dansen we de nacht aan flarden. Niemand weet nog hoe hij thuis is geraakt." Ook dat was Rik Poot.


Rik Poot was ook een uitstekend portrettist. Zo realiseerde hij o.m.de buste van wijlen Leo Tindemans en deze van wijlen Jean-Luc Dehaene. Werken van hem bevinden zich overal. Zie o.m. :

- De 4 ruiters van de Apocalyps in Brugge
- De rustende Najade in de vijver van het kasteel-gerechtshof in Turnhout.

Op risico van iets te vergeten geef ik hierna de lijst van de beelden van Rik Poot in de Zennestad:

- Strijd voor Arbeid, cortenstaal, aan de rotonde Woluwelaan-Luchthavenlaan te Vilvoorde
- Mater Dolorosa, brons, in de Leuvensestraat te Vilvoorde (voor de basiliek)
- De Brabander, brons, Heldenplein, en dit naar aanleiding van 150 jaar Vilvoordse jaarmarkt.
- Wapenschild Vilvoorde, stenen reliëf, gevel bibliotheek, Grote Markt te Vilvoorde
- Koning Albert 1, in het Hanssenspark te Vilvoorde
- Mariabeeld in brons boven de ingang van de basiliek van De Troost
- Paard in de school van de Vlierkensstraat te Vilvoorde


Rik vertelde me ooit dat wanneer hij zou gestorven zijn, er op zijn graf een tekst moest komen die als volgt luidde:

'Hier ligt Poot
Hij is dood '

Of dit werkelijk gebeurde weet ik niet. Wat ik wel weet is dat zijn nagedachtenis in Vilvoorde en de ruime regio nog zeer groot is. Hij is nu 10 jaar geleden overleden. Ik herinner me nog de sobere plechtigheid in de abdij te Grimbergen (Rik hield van Gregoriaanse gezangen). Wijlen Jean-Luc Dehaene en ikzelf hebben toen getracht de verslagenheid van vele vrienden uit allerlei milieus te verklanken. Ook Rosa nam er afscheid op een discrete wijze van haar grote liefde. Roland Minnaert verduidelijkte dit als volgt: "een gebroken vrouw die hier definitief het verleden achter zich liet".

Ik stel voor dat we nu het allerlaatste woord aan Rik Poot zelf geven. We duiken 46 jaar terug de tijd in. Geniet van een filmpje uit de oude doos. Het ganse gezin was er nog verenigd: Suzanne, Marnix en Reinhold.


Nu plaatsen we de klok van de artistieke bijdrage van het Vilvoords Kwartier op pauze tot en met juli 2017. Daarna ga ik terug op stap. Tegen december 2017 zal ik alle Vilvoordse kunstenaars bezocht hebben. Ondertussen focus ik op een uitermate boeiend artistiek avontuur, dat zich zal afspelen in maart volgend jaar in Kasteel Beaulieu te Machelen. Via deze blog laten we jullie delen in dit uitzonderlijk avontuur, vooral omdat er een aantal Vilvoordse kunstenaars aan deelnemen. Blijf deze blog dan ook volgen en geniet met volle teugen van de komende feestperiode.





zondag 20 november 2016

Magda Bossier, een te volgen talent

Tekst: Gilbert Putteman
Foto's: Helena Toscano

Als lid van de raad van bestuur van de Vilvoordse Portaelsschool maak ik elk jaar deel uit van een jury die een aantal prijzen uitreikt aan de verdienstelijkste elementen. En dit was dit jaar niet anders. Met een grote meerderheid besliste de jury om een tweetal aanmoedigingsprijzen 'van de raad van bestuur' uit te reiken. Eén prijs werd toebedeeld aan Magda Bossier. Voor mij voldoende redenen om Magda op te zoeken in haar atelier in de Xavier Buissetstraat te Vilvoorde.


Van thuis uit werd Magda geïnspireerd door haar moeder. Die schilderde ook en tekende modelfiguren op papier. Meer en meer begon het te kriebelen. Na enkele lessen bij Jan Van Lysebetten zette ze haar eerste stappen in het aquarelleren. Ze had de smaak te pakken en schreef zich in aan de Vilvoordse Portaelsschool. Haar leraar, Rainier Boidin, opende voor haar een nieuwe wereld. Hij heeft een grote invloed op haar gehad. Hij leerde haar om bewust naar een werk te kijken. Hij spoorde Magda aan om steeds weer grenzen te verleggen.

Deze kunstenares is uitermate gefascineerd in het schilderen, tekenen van portretten, figuren. Expressieve gezichten met elkaar laten communiceren vindt ze boeiend, ongeacht of dit op een figuratieve dan wel op een abstracte wijze gebeurt. Het schilderen gebeurt volgens een bepaald ritueel. Mooie achtergrondmuziek (liefst klassiek) werkt inspirerend.


Het trof me dat ondanks haar prachtige overtuigende werk, dat een diepe indruk maakte op de jury, Magda af en toe nog twijfelt aan zichzelf. Als jonge kunstenaar is er altijd die onrust: "moet ik het niet anders doen, ben ik goed genoeg?" Voor mij is ze reeds lang het stadium van een beginnelinge voorbij. Met hard werk wacht haar een mooie toekomst.

Elke kunstenaar is nu eenmaal uniek. Ik kan me best voorstellen dat wanneer Magda aan het werk is, er wellicht dagen zijn dat het penseel over het doek/papier als het ware krast en dat m.a.w. het beoogde resultaat niet bereikt wordt, momenten van ontgoocheling. Dat mag haar niet afschrikken. Deze zijn nu eenmaal inherent aan elke creatieve geest.


In het beoordelen van kunst ga ik vaak af op intuïtie. Dit was ook het geval toen ik voor de eerste maal geconfronteerd werd met het werk van deze Vilvoordse kunstenares. Kunst is emotie, kunst moet je niet altijd willen begrijpen. Je moet het aanvoelen. Hoet huldigde het principe: "Alles voor de kunst of beter voor de mens ...". En ik voeg eraan toe dat een mens met kunst wellicht beter af is dan een mens zonder kunst!

Uit ons gesprek werd het al gauw duidelijk dat Magda niet houdt van opgeklopte verhalen. Ze staat met haar beide voeten op de grond. Kunst houdt voor haar de geest soepel en geeft vorm aan de schoonheid van de wereld, de mens. Dat is een uitgangspunt. Mede onder invloed van Rainier Boidin, bij wie ze les volgt, is ze de niet aflatende strijd voor een technisch meesterschap aangegaan. Steeds weer zoekt ze. De weg is lang maar Magda is uit het juiste hout gesneden. Zonder enige twijfel zal ze haar doel bereiken. Kunst gaat over maken. Haar hand helpt haar om datgene wat in haar hoofd zit (de mens, portretten ...) op het papier, doek te projecteren. Op een bepaald ogenblik vallen alle puzzelstukjes samen, en dat veroorzaakt bij elke kunstenaar een zalig gevoel. Het geeft hem de nodige energie om verder te werken.


Persoonlijk ben ik volkomen gerust in het parcours dat Magda Bossier aan het afleggen is. Echte kunstenaars meten zich nu eenmaal niet met het moment, maar wel met de tijd. Deze kunstenares zal ons nog verrassen met heel wat schitterende werken.

In het atelier tekenkunst konden we haar eerste creatie in het kader van het vooropgestelde project bewonderen. De waarneming was accuraat en de aandachtswaarde was gelijkmatig verdeeld. Het geheel vertoonde een fantastische metamorfose. Vormen vertalen zich in lijn en vlak. Soms wordt de begrenzing, vorm aangeraakt door reliëflijnen. Deze lijnen laten de omtrek raden. Figuren verlaten hun zitje op de bank en worden variatie in de herhaling, ritmisch in nieuwe vlakverdelingen gezet.

De abstrahering van deze vertrouwde vormen is begonnen. De vorm is nu het middel geworden om elk experiment aan te gaan. Expressie en kracht krijgen de bovenhand. De combinatie van de meest diverse technieken en materialen verrijken het beeld.


Kunst is de motor die Magda drijft. Het zit in haar, ze kan het. Kunst heeft haar reeds heel wat gelukkige momenten bezorgd. De ontroering die kunst bij haar soms opwekt, overvalt haar en maakt haar weerloos. Vanuit haar atelier valt het licht broos door de getemperde raampjes. Buiten viert de herfst hoogtij. De bladeren vallen van de bomen.

Toen ik de ochtend na ons gesprek naar mijn werkplaats reed, bleef mijn kennismaking met het werk van Magda nazinderen. Het was nog zeer vroeg in de ochtend. Vilvoorde ontwaakte langzaam. Erwin Mortier drukte dit ooit als volgt uit : "De stad staat op uit het bad van de nacht, het licht trekt zich aan de daklijsten op en glijdt voortvluchtig over de pannen". Plots bereikte ik de parking van het vredegerecht. Nu was de rechtszoekende weer aan de beurt. Toch begon ik mijn dagtaak met een goed gevoel en was ik uitermate blij weerom kennis gemaakt te hebben met zo'n talentvolle kunstenares die leeft en werkt in de Zennestad!

In december houden we halte bij de figuur van Rik Poot, en dit naar aanleiding van zijn tienjarig overlijden. Er wordt gezorgd voor unieke anekdotes en exclusieve foto's. Hopelijk zijn jullie opnieuw van de partij!





zaterdag 22 oktober 2016

Jan Wellens: schilder, graficus-linosnijder, tekenaar en humanist

Tekst: Gilbert Putteman
Foto's: Helena Toscano

De naam Jan Wellens dekt vele ladingen: schilder, graficus-linosnijder, tekenaar en humanist. In deze bijdrage beperk ik me tot enkele beschouwingen m.b.t. zijn teken- en grafische kwaliteiten. Jan Wellens woont en werkt in Vilvoorde, meer bepaald in de schaduw van de watertoren.






Jan ken ik reeds jaren. We delen dezelfde passie nl. kunst in de meest ruime zin van het woord. Ikzelf schrijf en praat erover en Jan doet het. Zijn palmares oogt indrukwekkend. Zijn werk bestaat op zichzelf. Het behoeft geen uitgebreide tekst, omhulsel of excuus. Zijn werk geeft zijn innerlijke weer. Ook heeft het een verhalend element. Hij wil iets meedelen, iets aanklagen. Hij nodigt ons uit om te kijken, te blijven kijken of beter nog om te zien, titel overigens van zijn tweede boek, waaraan ik mocht meewerken. Zijn instelling ten opzichte van kunst is steeds dezelfde gebleven. "Regarder, écouter, lire" luidt de titel van één van de boeken van Claude Levi-Strauss. Daar kan hij zich volledig in terugvinden.


Jan heeft een onuitputtelijke verbeelding. In zijn atelier wordt er niet alleen gewerkt, maar ook nagedacht. Met een liefdevolle  genadeloosheid gooit hij zich op het uitwerken van het thema van 'de condition humaine'. Met veel passie wil hij het menselijk bestaan doorgronden. In zijn omvangrijk oeuvre hult en verhult hij. Beter dan wie ook weet hij dat de belangrijkste emotie de liefde is.


Het treft dat ook in zijn grafisch en tekenkundig oeuvre deze kunstenaar altijd opnieuw vrouwen uitbeeldt. Jan heeft veel aandacht voor het vrouwenlichaam en dit tot in de kleinste details. Doorheen zijn vrouwen sublimeert hij de erotiek, de sensualiteit. Zijn erotische voorstellingen laten nooit enige twijfel bestaan. Passioneel is hij met zijn thema bezig. Hij heeft een feilloos gevoel voor het juiste moment. Vaak wordt er in zijn vrouwenwereld veel gesuggereerd. Een beha, een slipje,een paar schoenen achteloos achtergelaten. Zij wachten op de komst van een minnaar of iets anders ... De vrouwen van Jan hunkeren naar een partner. Dit is althans een mogelijke interpretatie. Gelukkig is kunst geen exacte wetenschap. Voor Jan is dit veeleer een vorm van communicatie, waarbij de ontvanger zelf mag kiezen wat de boodschap is.


Jan werkt veel op papier. Dit heeft het grote voordeel dat men overal en in om het even welke omstandigheid kan werken. Tekeningen kunnen soms sterker zijn dan schilderijen. De tekeningen van Jan zijn gemaakt door een mens voor een ander mens. Soms zijn de door hem getekende figuren ondeugend. Ze nodigen uit tot de verleidingsdans. Kortom, ook in zijn tekeningen speelt zich heel wat af: vreugde, verdriet, erotiek.

Hieronder vinden jullie een link naar een filmpje waar jullie Jan in volle activiteit kunnen waarnemen: https://www.youtube.com/

Jan is ook een uitstekend graficus. Grafiek vormt een belangrijk onderdeel in zijn oeuvre. Ik beschouw hem als een waardige opvolger van Frans Masereel. In zwart-wit slaagt hij erin zijn gevoelens op een meesterlijke wijze te verklanken. In zijn grafisch werk is Jan ook uitermate sociaal en dit in de beste traditie van heel wat van zijn illustere voorgangers. In een indrukwekkende reeks lino's behandelt hij de thematiek van het ouder worden en meer bepaald van diegenen die zich een rusthuis bevinden. Dagenlang heeft Jan de bejaarden in een rusthuis mogen volgen. Hij heeft de droefheid in hun gelaat kunnen waarnemen, de vereenzaming, het wachten op de dood. Ook heeft hij kunnen kennis maken met de gevolgen van de ziekte van Alzheimer, door Erwin Mortier in één van zijn boeken omschreven als volgt :  "... er heerste in het rusthuis een zachte klaagzang van vrijwel geruisloos, alarmerend verval ...". Ook die gevoelens heeft Jan in hogervermelde reeks verwerkt.


Via zijn lino's en grafisch werk slaagt Jan erin de grote massa te bereiken. Jan Wellens behoort tot die generatie kunstenaars voor wie het metierschap enorm belangrijk is. Kunst en ambacht zijn bij hem onafscheidelijk verbonden. De volgende keer gaan we op atelierbezoek bij een kunstenares ,wiens naam ik nog niet onthul, maar die gedurende jaren zeer intensief gewerkt heeft aan een oeuvre, hetwelk absoluut verdient om aan een groot publiek getoond te worden. Meer bepaald begeven we ons naar de Xavier Buissetstraat in Vilvoorde. U blijft ons toch ook volgen?





zaterdag 24 september 2016

Natacha Dimovska: Alice in Wonderland

Tekst: Gilbert Putteman
Foto's: Helena Toscano

Natacha Dimovska ken ik al jaren. Als lid van de raad van bestuur van de Portaelsschool hoorde ik regelmatig positieve geluiden over deze enthousiaste, erg creatieve docente. Het werd dan ook tijd om met haar een gesprek te hebben.


Natacha werd geboren in Macedonië maar groeide op in België. Haar ouders kwamen in de jaren 70 naar België als politiek vluchtelingen. Dit verklaart waarom Natacha al verschillende identiteiten heeft gehad. Haar allereerste identiteitskaart vermeldde "politiek vluchteling", wat vrij snel werd veranderd in de Joegoslavische nationaliteit. Na de burgeroorlog werd ze opnieuw Macedonisch en uiteindelijk werd ze tot Belg genaturaliseerd, de enige mogelijkheid om hier les te kunnen geven.

Onrechtstreeks heeft haar persoonlijk familiaal verhaal haar werk mede beïnvloed. België gaf haar alle mogelijkheden om te groeien tot de persoon die ze nu is. Toch voelt ze nog een sterke verbondenheid met Macedonië, een verbondenheid die ze als rode draad gebruikte tijdens haar opleiding als beeldend kunstenaar. Onderzoek naar het begrip identiteit en naar wat dit in de hedendaagse wereld kan betekenen, hebben haar steeds geïnteresseerd en maken dan ook deel uit van haar beeldend werk.


Na haar graduaat communicatie aan het O.L.V. Ham Instituut te Mechelen werkte ze eerst 6 jaar in de privé. Tegelijkertijd schreef ze zich in aan de Portaelsschool voor Beeldende Kunsten in Vilvoorde, het beste wat haar kon overkomen. Haar toenmalige docent Walter Goossens inspireerde haar en moedigde haar aan. Nu heeft ze zijn plaats ingenomen en doceert ze aan diezelfde school. Schilderen ging als het ware vanzelf. Op haar 26e besliste ze om helemaal voor de kunst te gaan. Ze slaagde in haar toelatingsproeven aan de Academie voor Schone Kunsten in Gent en behaalde er haar diploma. Nu doceert ze ook aan de Academie te Aalst.

Haar inspiratie haalt ze volledig uit haar persoonlijke leefwereld, de mensen en de media die haar omringen, de beide academies waar ze les geeft. Ook bij haar is kunst verweven met haar leven. Natacha vertelde me dat kunst voor haar een onuitputtelijke bron van verrijking is. Kunst leert haar om voortdurend met nieuwe ogen naar de wereld te kijken. Zij zou zich geen leven zonder kunst kunnen voorstellen.


De beelden die ze maakt zijn niet volmaakt. Ze zijn zelfs verstoord en lijken daardoor gekwetst en beschadigd. De lijnen zijn onderbrekingen in wat niet onderbroken of gehinderd had moeten worden. Herinneringen worden door elkaar geschud en op een heel lineaire manier van plaats veranderd. Natacha heeft het over 'distortion-art'. Vaak twijfelt ze. Twijfel is voor haar een drijfveer in haar creatief proces. Nog een drijfveer is nieuwsgierigheid. Als ze ergens haar zinnen op heeft gezet, gaat ze er helemaal voor!

Van haar slaapkamer op zolder (de mooiste en grootste ruimte) heeft ze haar atelier gemaakt. Haar matras heeft ze in de dressing geplaatst. In haar atelier kan ze zich terugtrekken om te schilderen. Daar heeft ze een vaste afspraak met de schilderkunst, met de creatie. Toch is bij haar het creëren niet plaatsgebonden. Dit kan overal gebeuren.


Daar waar de kunst van de 20e eeuw zich kenmerkt door een onbeperkt aantal -ismen - post-impressionisme/cubisme/surrealisme/futurisme/expressionisme/minimalisme - is het onmogelijk om het veelzijdige werk van Natacha onder een bepaalde rubriek te plaatsen. Natacha schildert, maakt installaties, begeeft zich ook op het pad van de fotografie en van de videokunst (vimeo.com). Haar belangstelling is ongeremd en veelzijdig.


Tijdens haar opleiding als master in de schilderkunst bleek al gauw dat ze werk maakte dat niet te ordenen valt onder één onderwerp of techniek. Op een bepaald ogenblik is ze dan ook gestopt met ordenen. Vanaf dan ging ze de diversiteit nog meer accentueren. Zelf heeft ze geen voorkeur. Ze heeft alle media nodig om zich te kunnen uitdrukken. Natacha houdt ervan dat de toeschouwer bij het kijken naar haar werk als het ware participeert. Beweging en ruimte hebben haar altijd geboeid.

Ze werkt vaak ook samen met andere kunstenaars. Graag vermeld ik Myriam Bruls. Elke zondag nemen beiden op een bepaalde plaats op hetzelfde uur een foto, die ze naar elkaar doormailen. Myriam bewerkt dan de foto die haar werd toegestuurd door Natacha en omgekeerd. Een oefening die resulteert in verrassende creaties (2vrouwenindialoog).


Wanneer ik haar vroeg hoe ze zichzelf als kunstenares zou omschrijven, antwoordde ze zeer gevat: Alice in Wonderland. Net zoals Alice in Wonderland wil ze zich blijven verwonderen, haar omgeving bewonderen en die een plaats geven in haar werk. Voor mij is het duidelijk dat Natacha een grote behoefte heeft aan onthechting, onthechting in de zin van alles los te laten, het punt waar je je als kunstenaar alleen voelt. Dat is vaak het moment waarop de creatie begint. Deze kunstenares is begenadigd. Toch vergt haar werk enig inlevingsvermogen. Haar enthousiasme is aanstekelijk. Nu begrijp ik nog meer dan vroeger waarom zoveel studenten bij haar les volgen.

Na de fotosessie had ik nog een belangrijke vergadering op de Portaelsschool. Ik was dermate onder de indruk van mijn bezoek aan het atelier van Natacha dat ik haar tekst gefinaliseerd heb op mijn bureau op het vredegerecht vooraleer huiswaarts te rijden. Daarna stapte ik de oneindige Vilvoordse avond in en kwam ik tot het besef dat de Zennestad al ingedommeld was. Ik bewaar de beste herinnering aan mijn ontmoeting met Natacha. Ik hou nu eenmaal van kunstenaars met een groot potentieel. Soms moet je geduldig zijn. Tijd is de beste scheidsrechter. Natacha heeft al mijn verwachtingen ruimschoots ingelost!

 
 


De volgende keer gaan we trouwens op bezoek gaan bij Jan Wellens. Tot dan hoop ik!

zaterdag 10 september 2016

Vilvoorde on the move: project Bazaar

Ik zou kunnen beginnen met te klagen over de verschrikkelijke berg vuil die ik gisteren te zien kreeg tussen Tom&Co en Cash Converters, aan het Rooseveltcenter. Maar ik heb me voorgenomen om positief te blijven op mijn blog. Dus dan maar meteen het goeie nieuws op jullie loslaten: Vilvoorde krijgt er een project bij! Naam van het kind? Bazaar, zoals in "den Bazar" maar dan zonder "den". En waar? In de Toekomststraat 51, ex-Chicko Ribs. Van "achterstraatje" naar straat van de toekomst. Dat hadden ze niet zien aankomen in Vilvoorde ...


Misschien eerst een woordje uitleg over hoe ik de zaken hier zie wat de handel betreft. Dat de Leuvensestraat voor de helft leegstaat, is volgens mij vooral te wijten aan twee factoren. Ten eerste, uiteraard de hoge huurprijzen van veel panden. Voor een niet eens zo grote ruimte durven ze al gauw 2000 euro per maand te vragen. Op zich misschien geen abnormale prijzen (voor een bruisende handelsstraat). En waarschijnlijk peanuts voor een keten (straks meer over ketens), maar een hele boterham voor een kleine zelfstandige. Ten tweede hebben verschillende gebouwen geen aparte ingang naar het woongedeelte. Een groot nadeel als je de ruimte erboven niet wilt/kunt betalen. Het resultaat? Handelaars laten de Leuvensestraat links (of rechts) liggen en gaan op zoek naar andere oorden, zoals de Nowélei, de 'new place to be' in de Zennestad! Vandaar dat onze keuze gevallen is op een pand dat er vlakbij ligt.


Over U-Place wil ik ook nog iets kwijt. Het grote drama voor Vilvoorde is volgens mij niet of het er al dan niet komt, maar wel dat we niet weten of het er ooit van komt. De twijfel houdt ketens hier weg, die niet goed weten waar ze moeten investeren. Liever in U-Place waarschijnlijk. Dus beter nog even wachten. Als het project ooit wordt afgevoerd, is het een heel ander verhaal voor de Vilvoordenaars. Maar ook als het er wel komt, moeten we ons mijns inziens niet te veel zorgen maken. Wie kan daar een ruimte betalen? Niet de kleine zelfstandige. Alleen ketens. En daar moeten we nu (althans voorlopig) op mikken in ons centrum, op de kleine zelfstandige. En dat is net wat we gaan doen met Bazaar.

Dus wat is Bazaar? Bazaar wordt een dynamische concept store oftewel "winkellabo" voor kleine zelfstandigen, een soort mini-U-Place dus maar dan in het echt. De bedoeling is een aantal leuke, hippe zaakjes te combineren met een lunchzaak. Die laatste ligt al vast, nu nog de rest. De zaakjes kunnen gaan van vaste winkels tot pop-ups. Handelaars die hun concept eerst eens willen testen, kunnen ook bij ons terecht, zonder dat ze fysiek aanwezig moeten zijn. We stellen een verkoper ter beschikking die hun waren voor hen verkoopt. Voorts denken we ook aan een kunstmuur. Kortom, iedereen die met een hip ei zit, kan terecht bij Bazaar.


Daarom wil ik nog eens een oproep doen aan alle mensen die mijn blog lezen: ken je iemand die iemand kent die van iemand gehoord heeft dat die of die een zaak wil opstarten? Stuur ze ons door (0485 99 39 17)! Want uiteindelijk begint het project met de handelaars. De klanten moeten de rest doen. Ik doe meteen ook al een oproep aan de negativisten en pessimisten onder jullie: bespaar me jullie commentaar. Opgeven staat in geen enkele van mijn woordenboeken (en ik heb er veel). Ik geloof voor 200% in het project en ga er alles aan doen om er een succes van te maken. En als we falen, dan is dat zo. Maar dan hebben we het tenminste geprobeerd. Nah! Streefdatum voor het project: december. Zo hoeven jullie Vilvoorde niet uit voor de kerstaankopen. Wordt vervolgd ...

Ik hoop dat mijn foto's van het pand zoals het er nu bij ligt sommigen onder jullie al een beetje warm zullen maken. Zo niet, binnenkort meer foto's! Al zeg ik er al meteen bij dat we er een semi-industrieel pand van willen maken.

 

En aan de Vilvoordenaars heb ik nog het volgende te zeggen: Yes we can! En ook dit: delen!

Je kunt ons al volgen op Facebook: facebook.com/bazaarvilvoorde/

Tot snel ...