zondag 20 november 2016

Magda Bossier, een te volgen talent

Tekst: Gilbert Putteman
Foto's: Helena Toscano

Als lid van de raad van bestuur van de Vilvoordse Portaelsschool maak ik elk jaar deel uit van een jury die een aantal prijzen uitreikt aan de verdienstelijkste elementen. En dit was dit jaar niet anders. Met een grote meerderheid besliste de jury om een tweetal aanmoedigingsprijzen 'van de raad van bestuur' uit te reiken. Eén prijs werd toebedeeld aan Magda Bossier. Voor mij voldoende redenen om Magda op te zoeken in haar atelier in de Xavier Buissetstraat te Vilvoorde.


Van thuis uit werd Magda geïnspireerd door haar moeder. Die schilderde ook en tekende modelfiguren op papier. Meer en meer begon het te kriebelen. Na enkele lessen bij Jan Van Lysebetten zette ze haar eerste stappen in het aquarelleren. Ze had de smaak te pakken en schreef zich in aan de Vilvoordse Portaelsschool. Haar leraar, Rainier Boidin, opende voor haar een nieuwe wereld. Hij heeft een grote invloed op haar gehad. Hij leerde haar om bewust naar een werk te kijken. Hij spoorde Magda aan om steeds weer grenzen te verleggen.

Deze kunstenares is uitermate gefascineerd in het schilderen, tekenen van portretten, figuren. Expressieve gezichten met elkaar laten communiceren vindt ze boeiend, ongeacht of dit op een figuratieve dan wel op een abstracte wijze gebeurt. Het schilderen gebeurt volgens een bepaald ritueel. Mooie achtergrondmuziek (liefst klassiek) werkt inspirerend.


Het trof me dat ondanks haar prachtige overtuigende werk, dat een diepe indruk maakte op de jury, Magda af en toe nog twijfelt aan zichzelf. Als jonge kunstenaar is er altijd die onrust: "moet ik het niet anders doen, ben ik goed genoeg?" Voor mij is ze reeds lang het stadium van een beginnelinge voorbij. Met hard werk wacht haar een mooie toekomst.

Elke kunstenaar is nu eenmaal uniek. Ik kan me best voorstellen dat wanneer Magda aan het werk is, er wellicht dagen zijn dat het penseel over het doek/papier als het ware krast en dat m.a.w. het beoogde resultaat niet bereikt wordt, momenten van ontgoocheling. Dat mag haar niet afschrikken. Deze zijn nu eenmaal inherent aan elke creatieve geest.


In het beoordelen van kunst ga ik vaak af op intuïtie. Dit was ook het geval toen ik voor de eerste maal geconfronteerd werd met het werk van deze Vilvoordse kunstenares. Kunst is emotie, kunst moet je niet altijd willen begrijpen. Je moet het aanvoelen. Hoet huldigde het principe: "Alles voor de kunst of beter voor de mens ...". En ik voeg eraan toe dat een mens met kunst wellicht beter af is dan een mens zonder kunst!

Uit ons gesprek werd het al gauw duidelijk dat Magda niet houdt van opgeklopte verhalen. Ze staat met haar beide voeten op de grond. Kunst houdt voor haar de geest soepel en geeft vorm aan de schoonheid van de wereld, de mens. Dat is een uitgangspunt. Mede onder invloed van Rainier Boidin, bij wie ze les volgt, is ze de niet aflatende strijd voor een technisch meesterschap aangegaan. Steeds weer zoekt ze. De weg is lang maar Magda is uit het juiste hout gesneden. Zonder enige twijfel zal ze haar doel bereiken. Kunst gaat over maken. Haar hand helpt haar om datgene wat in haar hoofd zit (de mens, portretten ...) op het papier, doek te projecteren. Op een bepaald ogenblik vallen alle puzzelstukjes samen, en dat veroorzaakt bij elke kunstenaar een zalig gevoel. Het geeft hem de nodige energie om verder te werken.


Persoonlijk ben ik volkomen gerust in het parcours dat Magda Bossier aan het afleggen is. Echte kunstenaars meten zich nu eenmaal niet met het moment, maar wel met de tijd. Deze kunstenares zal ons nog verrassen met heel wat schitterende werken.

In het atelier tekenkunst konden we haar eerste creatie in het kader van het vooropgestelde project bewonderen. De waarneming was accuraat en de aandachtswaarde was gelijkmatig verdeeld. Het geheel vertoonde een fantastische metamorfose. Vormen vertalen zich in lijn en vlak. Soms wordt de begrenzing, vorm aangeraakt door reliëflijnen. Deze lijnen laten de omtrek raden. Figuren verlaten hun zitje op de bank en worden variatie in de herhaling, ritmisch in nieuwe vlakverdelingen gezet.

De abstrahering van deze vertrouwde vormen is begonnen. De vorm is nu het middel geworden om elk experiment aan te gaan. Expressie en kracht krijgen de bovenhand. De combinatie van de meest diverse technieken en materialen verrijken het beeld.


Kunst is de motor die Magda drijft. Het zit in haar, ze kan het. Kunst heeft haar reeds heel wat gelukkige momenten bezorgd. De ontroering die kunst bij haar soms opwekt, overvalt haar en maakt haar weerloos. Vanuit haar atelier valt het licht broos door de getemperde raampjes. Buiten viert de herfst hoogtij. De bladeren vallen van de bomen.

Toen ik de ochtend na ons gesprek naar mijn werkplaats reed, bleef mijn kennismaking met het werk van Magda nazinderen. Het was nog zeer vroeg in de ochtend. Vilvoorde ontwaakte langzaam. Erwin Mortier drukte dit ooit als volgt uit : "De stad staat op uit het bad van de nacht, het licht trekt zich aan de daklijsten op en glijdt voortvluchtig over de pannen". Plots bereikte ik de parking van het vredegerecht. Nu was de rechtszoekende weer aan de beurt. Toch begon ik mijn dagtaak met een goed gevoel en was ik uitermate blij weerom kennis gemaakt te hebben met zo'n talentvolle kunstenares die leeft en werkt in de Zennestad!

In december houden we halte bij de figuur van Rik Poot, en dit naar aanleiding van zijn tienjarig overlijden. Er wordt gezorgd voor unieke anekdotes en exclusieve foto's. Hopelijk zijn jullie opnieuw van de partij!





zaterdag 22 oktober 2016

Jan Wellens: schilder, graficus-linosnijder, tekenaar en humanist

Tekst: Gilbert Putteman
Foto's: Helena Toscano

De naam Jan Wellens dekt vele ladingen: schilder, graficus-linosnijder, tekenaar en humanist. In deze bijdrage beperk ik me tot enkele beschouwingen m.b.t. zijn teken- en grafische kwaliteiten. Jan Wellens woont en werkt in Vilvoorde, meer bepaald in de schaduw van de watertoren.






Jan ken ik reeds jaren. We delen dezelfde passie nl. kunst in de meest ruime zin van het woord. Ikzelf schrijf en praat erover en Jan doet het. Zijn palmares oogt indrukwekkend. Zijn werk bestaat op zichzelf. Het behoeft geen uitgebreide tekst, omhulsel of excuus. Zijn werk geeft zijn innerlijke weer. Ook heeft het een verhalend element. Hij wil iets meedelen, iets aanklagen. Hij nodigt ons uit om te kijken, te blijven kijken of beter nog om te zien, titel overigens van zijn tweede boek, waaraan ik mocht meewerken. Zijn instelling ten opzichte van kunst is steeds dezelfde gebleven. "Regarder, écouter, lire" luidt de titel van één van de boeken van Claude Levi-Strauss. Daar kan hij zich volledig in terugvinden.


Jan heeft een onuitputtelijke verbeelding. In zijn atelier wordt er niet alleen gewerkt, maar ook nagedacht. Met een liefdevolle  genadeloosheid gooit hij zich op het uitwerken van het thema van 'de condition humaine'. Met veel passie wil hij het menselijk bestaan doorgronden. In zijn omvangrijk oeuvre hult en verhult hij. Beter dan wie ook weet hij dat de belangrijkste emotie de liefde is.


Het treft dat ook in zijn grafisch en tekenkundig oeuvre deze kunstenaar altijd opnieuw vrouwen uitbeeldt. Jan heeft veel aandacht voor het vrouwenlichaam en dit tot in de kleinste details. Doorheen zijn vrouwen sublimeert hij de erotiek, de sensualiteit. Zijn erotische voorstellingen laten nooit enige twijfel bestaan. Passioneel is hij met zijn thema bezig. Hij heeft een feilloos gevoel voor het juiste moment. Vaak wordt er in zijn vrouwenwereld veel gesuggereerd. Een beha, een slipje,een paar schoenen achteloos achtergelaten. Zij wachten op de komst van een minnaar of iets anders ... De vrouwen van Jan hunkeren naar een partner. Dit is althans een mogelijke interpretatie. Gelukkig is kunst geen exacte wetenschap. Voor Jan is dit veeleer een vorm van communicatie, waarbij de ontvanger zelf mag kiezen wat de boodschap is.


Jan werkt veel op papier. Dit heeft het grote voordeel dat men overal en in om het even welke omstandigheid kan werken. Tekeningen kunnen soms sterker zijn dan schilderijen. De tekeningen van Jan zijn gemaakt door een mens voor een ander mens. Soms zijn de door hem getekende figuren ondeugend. Ze nodigen uit tot de verleidingsdans. Kortom, ook in zijn tekeningen speelt zich heel wat af: vreugde, verdriet, erotiek.

Hieronder vinden jullie een link naar een filmpje waar jullie Jan in volle activiteit kunnen waarnemen: https://www.youtube.com/

Jan is ook een uitstekend graficus. Grafiek vormt een belangrijk onderdeel in zijn oeuvre. Ik beschouw hem als een waardige opvolger van Frans Masereel. In zwart-wit slaagt hij erin zijn gevoelens op een meesterlijke wijze te verklanken. In zijn grafisch werk is Jan ook uitermate sociaal en dit in de beste traditie van heel wat van zijn illustere voorgangers. In een indrukwekkende reeks lino's behandelt hij de thematiek van het ouder worden en meer bepaald van diegenen die zich een rusthuis bevinden. Dagenlang heeft Jan de bejaarden in een rusthuis mogen volgen. Hij heeft de droefheid in hun gelaat kunnen waarnemen, de vereenzaming, het wachten op de dood. Ook heeft hij kunnen kennis maken met de gevolgen van de ziekte van Alzheimer, door Erwin Mortier in één van zijn boeken omschreven als volgt :  "... er heerste in het rusthuis een zachte klaagzang van vrijwel geruisloos, alarmerend verval ...". Ook die gevoelens heeft Jan in hogervermelde reeks verwerkt.


Via zijn lino's en grafisch werk slaagt Jan erin de grote massa te bereiken. Jan Wellens behoort tot die generatie kunstenaars voor wie het metierschap enorm belangrijk is. Kunst en ambacht zijn bij hem onafscheidelijk verbonden. De volgende keer gaan we op atelierbezoek bij een kunstenares ,wiens naam ik nog niet onthul, maar die gedurende jaren zeer intensief gewerkt heeft aan een oeuvre, hetwelk absoluut verdient om aan een groot publiek getoond te worden. Meer bepaald begeven we ons naar de Xavier Buissetstraat in Vilvoorde. U blijft ons toch ook volgen?





zaterdag 24 september 2016

Natacha Dimovska: Alice in Wonderland

Tekst: Gilbert Putteman
Foto's: Helena Toscano

Natacha Dimovska ken ik al jaren. Als lid van de raad van bestuur van de Portaelsschool hoorde ik regelmatig positieve geluiden over deze enthousiaste, erg creatieve docente. Het werd dan ook tijd om met haar een gesprek te hebben.


Natacha werd geboren in Macedonië maar groeide op in België. Haar ouders kwamen in de jaren 70 naar België als politiek vluchtelingen. Dit verklaart waarom Natacha al verschillende identiteiten heeft gehad. Haar allereerste identiteitskaart vermeldde "politiek vluchteling", wat vrij snel werd veranderd in de Joegoslavische nationaliteit. Na de burgeroorlog werd ze opnieuw Macedonisch en uiteindelijk werd ze tot Belg genaturaliseerd, de enige mogelijkheid om hier les te kunnen geven.

Onrechtstreeks heeft haar persoonlijk familiaal verhaal haar werk mede beïnvloed. België gaf haar alle mogelijkheden om te groeien tot de persoon die ze nu is. Toch voelt ze nog een sterke verbondenheid met Macedonië, een verbondenheid die ze als rode draad gebruikte tijdens haar opleiding als beeldend kunstenaar. Onderzoek naar het begrip identiteit en naar wat dit in de hedendaagse wereld kan betekenen, hebben haar steeds geïnteresseerd en maken dan ook deel uit van haar beeldend werk.


Na haar graduaat communicatie aan het O.L.V. Ham Instituut te Mechelen werkte ze eerst 6 jaar in de privé. Tegelijkertijd schreef ze zich in aan de Portaelsschool voor Beeldende Kunsten in Vilvoorde, het beste wat haar kon overkomen. Haar toenmalige docent Walter Goossens inspireerde haar en moedigde haar aan. Nu heeft ze zijn plaats ingenomen en doceert ze aan diezelfde school. Schilderen ging als het ware vanzelf. Op haar 26e besliste ze om helemaal voor de kunst te gaan. Ze slaagde in haar toelatingsproeven aan de Academie voor Schone Kunsten in Gent en behaalde er haar diploma. Nu doceert ze ook aan de Academie te Aalst.

Haar inspiratie haalt ze volledig uit haar persoonlijke leefwereld, de mensen en de media die haar omringen, de beide academies waar ze les geeft. Ook bij haar is kunst verweven met haar leven. Natacha vertelde me dat kunst voor haar een onuitputtelijke bron van verrijking is. Kunst leert haar om voortdurend met nieuwe ogen naar de wereld te kijken. Zij zou zich geen leven zonder kunst kunnen voorstellen.


De beelden die ze maakt zijn niet volmaakt. Ze zijn zelfs verstoord en lijken daardoor gekwetst en beschadigd. De lijnen zijn onderbrekingen in wat niet onderbroken of gehinderd had moeten worden. Herinneringen worden door elkaar geschud en op een heel lineaire manier van plaats veranderd. Natacha heeft het over 'distortion-art'. Vaak twijfelt ze. Twijfel is voor haar een drijfveer in haar creatief proces. Nog een drijfveer is nieuwsgierigheid. Als ze ergens haar zinnen op heeft gezet, gaat ze er helemaal voor!

Van haar slaapkamer op zolder (de mooiste en grootste ruimte) heeft ze haar atelier gemaakt. Haar matras heeft ze in de dressing geplaatst. In haar atelier kan ze zich terugtrekken om te schilderen. Daar heeft ze een vaste afspraak met de schilderkunst, met de creatie. Toch is bij haar het creëren niet plaatsgebonden. Dit kan overal gebeuren.


Daar waar de kunst van de 20e eeuw zich kenmerkt door een onbeperkt aantal -ismen - post-impressionisme/cubisme/surrealisme/futurisme/expressionisme/minimalisme - is het onmogelijk om het veelzijdige werk van Natacha onder een bepaalde rubriek te plaatsen. Natacha schildert, maakt installaties, begeeft zich ook op het pad van de fotografie en van de videokunst (vimeo.com). Haar belangstelling is ongeremd en veelzijdig.


Tijdens haar opleiding als master in de schilderkunst bleek al gauw dat ze werk maakte dat niet te ordenen valt onder één onderwerp of techniek. Op een bepaald ogenblik is ze dan ook gestopt met ordenen. Vanaf dan ging ze de diversiteit nog meer accentueren. Zelf heeft ze geen voorkeur. Ze heeft alle media nodig om zich te kunnen uitdrukken. Natacha houdt ervan dat de toeschouwer bij het kijken naar haar werk als het ware participeert. Beweging en ruimte hebben haar altijd geboeid.

Ze werkt vaak ook samen met andere kunstenaars. Graag vermeld ik Myriam Bruls. Elke zondag nemen beiden op een bepaalde plaats op hetzelfde uur een foto, die ze naar elkaar doormailen. Myriam bewerkt dan de foto die haar werd toegestuurd door Natacha en omgekeerd. Een oefening die resulteert in verrassende creaties (2vrouwenindialoog).


Wanneer ik haar vroeg hoe ze zichzelf als kunstenares zou omschrijven, antwoordde ze zeer gevat: Alice in Wonderland. Net zoals Alice in Wonderland wil ze zich blijven verwonderen, haar omgeving bewonderen en die een plaats geven in haar werk. Voor mij is het duidelijk dat Natacha een grote behoefte heeft aan onthechting, onthechting in de zin van alles los te laten, het punt waar je je als kunstenaar alleen voelt. Dat is vaak het moment waarop de creatie begint. Deze kunstenares is begenadigd. Toch vergt haar werk enig inlevingsvermogen. Haar enthousiasme is aanstekelijk. Nu begrijp ik nog meer dan vroeger waarom zoveel studenten bij haar les volgen.

Na de fotosessie had ik nog een belangrijke vergadering op de Portaelsschool. Ik was dermate onder de indruk van mijn bezoek aan het atelier van Natacha dat ik haar tekst gefinaliseerd heb op mijn bureau op het vredegerecht vooraleer huiswaarts te rijden. Daarna stapte ik de oneindige Vilvoordse avond in en kwam ik tot het besef dat de Zennestad al ingedommeld was. Ik bewaar de beste herinnering aan mijn ontmoeting met Natacha. Ik hou nu eenmaal van kunstenaars met een groot potentieel. Soms moet je geduldig zijn. Tijd is de beste scheidsrechter. Natacha heeft al mijn verwachtingen ruimschoots ingelost!

 
 


De volgende keer gaan we trouwens op bezoek gaan bij Jan Wellens. Tot dan hoop ik!

zaterdag 10 september 2016

Vilvoorde on the move: project Bazaar

Ik zou kunnen beginnen met te klagen over de verschrikkelijke berg vuil die ik gisteren te zien kreeg tussen Tom&Co en Cash Converters, aan het Rooseveltcenter. Maar ik heb me voorgenomen om positief te blijven op mijn blog. Dus dan maar meteen het goeie nieuws op jullie loslaten: Vilvoorde krijgt er een project bij! Naam van het kind? Bazaar, zoals in "den Bazar" maar dan zonder "den". En waar? In de Toekomststraat 51, ex-Chicko Ribs. Van "achterstraatje" naar straat van de toekomst. Dat hadden ze niet zien aankomen in Vilvoorde ...


Misschien eerst een woordje uitleg over hoe ik de zaken hier zie wat de handel betreft. Dat de Leuvensestraat voor de helft leegstaat, is volgens mij vooral te wijten aan twee factoren. Ten eerste, uiteraard de hoge huurprijzen van veel panden. Voor een niet eens zo grote ruimte durven ze al gauw 2000 euro per maand te vragen. Op zich misschien geen abnormale prijzen (voor een bruisende handelsstraat). En waarschijnlijk peanuts voor een keten (straks meer over ketens), maar een hele boterham voor een kleine zelfstandige. Ten tweede hebben verschillende gebouwen geen aparte ingang naar het woongedeelte. Een groot nadeel als je de ruimte erboven niet wilt/kunt betalen. Het resultaat? Handelaars laten de Leuvensestraat links (of rechts) liggen en gaan op zoek naar andere oorden, zoals de Nowélei, de 'new place to be' in de Zennestad! Vandaar dat onze keuze gevallen is op een pand dat er vlakbij ligt.


Over U-Place wil ik ook nog iets kwijt. Het grote drama voor Vilvoorde is volgens mij niet of het er al dan niet komt, maar wel dat we niet weten of het er ooit van komt. De twijfel houdt ketens hier weg, die niet goed weten waar ze moeten investeren. Liever in U-Place waarschijnlijk. Dus beter nog even wachten. Als het project ooit wordt afgevoerd, is het een heel ander verhaal voor de Vilvoordenaars. Maar ook als het er wel komt, moeten we ons mijns inziens niet te veel zorgen maken. Wie kan daar een ruimte betalen? Niet de kleine zelfstandige. Alleen ketens. En daar moeten we nu (althans voorlopig) op mikken in ons centrum, op de kleine zelfstandige. En dat is net wat we gaan doen met Bazaar.

Dus wat is Bazaar? Bazaar wordt een dynamische concept store oftewel "winkellabo" voor kleine zelfstandigen, een soort mini-U-Place dus maar dan in het echt. De bedoeling is een aantal leuke, hippe zaakjes te combineren met een lunchzaak. Die laatste ligt al vast, nu nog de rest. De zaakjes kunnen gaan van vaste winkels tot pop-ups. Handelaars die hun concept eerst eens willen testen, kunnen ook bij ons terecht, zonder dat ze fysiek aanwezig moeten zijn. We stellen een verkoper ter beschikking die hun waren voor hen verkoopt. Voorts denken we ook aan een kunstmuur. Kortom, iedereen die met een hip ei zit, kan terecht bij Bazaar.


Daarom wil ik nog eens een oproep doen aan alle mensen die mijn blog lezen: ken je iemand die iemand kent die van iemand gehoord heeft dat die of die een zaak wil opstarten? Stuur ze ons door (0485 99 39 17)! Want uiteindelijk begint het project met de handelaars. De klanten moeten de rest doen. Ik doe meteen ook al een oproep aan de negativisten en pessimisten onder jullie: bespaar me jullie commentaar. Opgeven staat in geen enkele van mijn woordenboeken (en ik heb er veel). Ik geloof voor 200% in het project en ga er alles aan doen om er een succes van te maken. En als we falen, dan is dat zo. Maar dan hebben we het tenminste geprobeerd. Nah! Streefdatum voor het project: december. Zo hoeven jullie Vilvoorde niet uit voor de kerstaankopen. Wordt vervolgd ...

Ik hoop dat mijn foto's van het pand zoals het er nu bij ligt sommigen onder jullie al een beetje warm zullen maken. Zo niet, binnenkort meer foto's! Al zeg ik er al meteen bij dat we er een semi-industrieel pand van willen maken.

 

En aan de Vilvoordenaars heb ik nog het volgende te zeggen: Yes we can! En ook dit: delen!

Je kunt ons al volgen op Facebook: facebook.com/bazaarvilvoorde/

Tot snel ...


zaterdag 20 augustus 2016

Sara Pan, een minimum aan materie voor een verbluffend resultaat

Tekst: Gilbert Putteman
Foto's: Helena Toscano

Op een zonnige avond trok ik samen met Helena naar het atelier van Sara Pan in de Mechelsesteenweg in Vilvoorde. Het was een blij weerzien. Als alleenstaande moeder met een wolk van een dochter heeft ze het uitermate druk. Sara is niet alleen in Vilvoorde geboren, ze heeft er ook altijd gewoond. Haar ouders en familie wonen ook in de Zennestad en haar dochtertje gaat er naar school.


Mijn ontmoeting met Sara gebeurde langs de weg van de vriendschap. Van thuis uit groeide ze op in een artistiek milieu. Haar mama was decoratrice en haar papa tekenaar in de reclamewereld. Haar grootvader langs moederszijde schilderde op doek met olieverf en volgde les aquarel aan de Vilvoordse Portaelsschool. Langs vaders kant ging haar grootvader naar de academie van Brera in Milaan, waar hij antieke schilderijen restaureerde.

Na haar kunsthumaniora met een specialisatiejaar in bedrijfsbeheer behaalde ze een Master in de Beeldende Kunsten aan de Koninklijke Academie van Schone Kunsten in Antwerpen. Met haar eindwerk werd ze zelfs bekroond met de prijs van de stad Antwerpen. Het behalen van dat diploma was voor haar niet evident. Van bij haar geboorte is Sara immers doof.


Na een lange zoektocht naar werk besloot zij zelfstandig te gaan werken als grafisch vormgever. Omdat haar vader in de publiciteit werkte, konden ze samenwerken. Maar door de crisis moest ze er na een paar jaar de brui aan geven en op zoek gaan naar ander werk.

Sinds een drietal jaren heeft ze een superjob gevonden, waar ze haar creativiteit kan botvieren. Samen met enkele collega's tekent ze beelden uit de talrijke Disney- en Marvel-films, waarna deze geprint worden op kledingstukken, T-shirts, slaapkledij, lingerie, sokken en accessoires. Omwille van de steeds nieuwe beelden ervaart ze deze job als afwisselend en uitermate creatief.


Haar figuratief werk oogt niet alleen verfrissend maar getuigt ook van veel talent. Meestal gaat het om portretten geschilderd met acrylverf op canvas in grijze, zwarte en witte tinten met een vleugje kleur. Sara is een virtuoze in het weergeven van de karaktertrekken van haar personages. Niet alleen heeft ze talent maar ook heel wat métierschap. Vooraleer Sara begint te schilderen, maakt ze meestal schetsen. Tekenen of schilderen, ze doet beide even graag. Maar ook de fotografie boeit haar. Soms wordt ze er zelfs door beïnvloed!

Door tijdsgebrek beperkt ze zich op dit ogenblik vooral tot tekenen. Tekenen is nu eenmaal de meest directe manier om je gevoelens weer te geven. Haar tekeningen zijn geïnspireerd door haar fascinatie voor de mens. Ze tekent ongenadig. Elke lijn brengt haar naar iets anders. Tekenen doe je op papier en schilderen op doek. In haar tekenwerk analyseert zij de mens vanuit een jeugdige blik, met passie en gedrevenheid. Ze schildert en tekent wanneer haar dochtertje van 6 jaar in bed ligt, en ook in het weekend als ze bij haar vader is. Het is duidelijk dat Sara op dit ogenblik tijd te kort heeft. Toch treft het me dat na haar dochter 'het creatieve' voor deze kunstenares uitermate belangrijk is.


Van haar garage maakte ze haar atelier. Daar kan ze zich uitleven en rustig werken. Tekenen doet ze vooral in de living. Stilletjes droomt ze ervan ooit in een groot huis te wonen en te beschikken over een apart, ruim atelier. Wanneer ik haar vraag voor welke kunstenaars ze bewondering heeft, merk ik dat het bijna allemaal buitenlandse portretschilders op canvas zijn: Gottfried Heinwein (een Oostenrijks schilder en graficus), Maria Kreyn (een Russische figuratieve artieste) en Mike Dargas met zijn ongelooflijke portretten op canvas met olieverf (geboren in Keulen). Maar ook Nick Alm behoort tot haar favorieten (een fantastische jonge kunstenaar uit Zweden).

Als ik aandring op een tweetal namen korter bij ons, komt Rinus Van De Velde spontaan bij haar op. Die behoort volgens haar tot de beste. Zijn zelfportretten zijn uitmuntend. Bovendien werkt hij met de lievelingskleuren van Sara, kleuren die soms een zekere dramatiek weerspiegelen. Ook voor de Vilvoordse Ulrike Bolenz heeft ze veel bewondering. Deze projecteert haar werken in een driedimensionale ruimte (zonder beeldhouwster te zijn). Volgens Sara zijn haar werken inspirerend zowel wat techniek, kleur als expressie betreft. Haar portretten op canvas vindt ze subliem. 


Haar doofheid beschouwt ze niet als een handicap. Precies omdat ze doof is, is haar concentratievermogen heel hoog. Ze zeggen weleens dat kunstenaars niet alleen vaak de eenzaamheid verbeelden, maar dat ze dikwijls ook eenzaam zijn in hun atelier. Sara heeft daar geen last van. Ook mede door haar doofheid is ze goed bestand tegen die eenzaamheid.

Sara hoopt dat haar kunst nog zal evolueren en dat de mensen veel plezier zullen beleven aan haar creaties. Als kunstenares ontwikkelde ze een soort verhevigde gevoeligheid voor details, details die anderen niet eens opmerken.

Duidelijk is ook voor haar kunst een pleidooi voor intensiteit. Voor diegenen onder jullie die interesse hebben in haar werk, vermeld ik gemakkelijkheidshalve haar e-mailadres: pansara23@gmail.com

Ook bij deze kunstenares treft het mij dat ze kunst evenzeer nodig heeft als eten en drinken. Laat haar maar behoedzaam haar grenzen aftasten. Alhoewel ze een zelfverzekerde indruk geeft, lijkt ze me tegelijkertijd ook bijzonder kwetsbaar. Ze heeft het niet altijd gemakkelijk. Niet alleen moet ze lijnen, maar ook een aantal problemen bekampen. Bij Sara vloeien kunst en leven in elkaar. 


Andermaal mocht ik een bevoorrecht waarnemer zijn in het atelier van deze merkwaardige kunstenares. Samen met haar zal ik trachten gestalte te geven aan haar dromen. Haar werk is dermate genereus en verfrissend dat ze dit verdient. Tenslotte wens ik haar niet alleen te bedanken voor de uitstekende wijn die ze ons liet proeven, maar ook voor haar aanstekelijk enthousiasme!

Volgende keer begeven we ons naar het atelier van Natacha Dimovska in de Vlierkensstraat. Jullie volgen ons toch ook? 




zondag 31 juli 2016

In de voetsporen van de Nerviërs: Domein 3 Fonteinen

Deze zomer beslisten we om eens lekker wild te doen en ... thuis te blijven. Na de vele verbouwingen aan ons huis hoopten we dat het nieuwe terras voor de nodige vakantiekriebels zou zorgen, wat de ene dag al beter lukt dan de andere. Maar dus, ook als je thuis blijft wil je er het beste van maken. En zo kom je wel al eens terecht in de wijde natuur. De Ardennen blijven op dat vlak uiteraard een topbestemming. Maar ook dichter bij huis kom je zeker aan je trekken. Vilvoorde is op het vlak van natuur dan ook best wel goed bedeeld. Aan parken geen gebrek. Denk maar aan het mooie Maurits Duchépark of het (ooit) idyllische Hanssenspark. Maar als er een is dat er met kop en schouders bovenuit steekt, is het toch wel Domein 3 Fonteinen. 

Dit park heeft me altijd al een beetje geïntrigeerd. Er gaat namelijk een zekere kracht van uit, de plek ademt een en al geschiedenis. Je voelt dat hier grootse dingen zijn gebeurd, en niet alleen dankzij de vele historische gebouwen die her en der neergezet zijn. Ook de natuur zelf draagt bij tot dat gevoel. 


En dat gevoel overvalt me al zodra ik het park binnenstap, vooral dan aan de ingang langs de VTM-gebouwen. Je krijgt echt de indruk dat je een groot bos binnenstapt. En er zijn nog van die plaatsen in het bos, sorry ... park die deze indruk in de hand werken. 


Maar misschien eerst een woordje uitleg over de oorsprong van het park. De naam 3 fonteinen zou afgeleid zijn van een fontein die door de stad Brussel in 1565 werd geplaatst voor de schippers die het kanaal op- en afvoeren. Eigenlijk telde de fontein vier waterstralen, maar je kon er maar drie zien. Veel geschiedschrijvers beweren trouwens dat de oudste woonkern van Vilvoorde aan de Zenne lag, vlak aan het Domein. Door de grillige vormen van het terrein zijn er zelfs die geloven dat er een Nervische nederzetting was gevestigd, nog voor de komst van de Romeinen. Maar daar zijn nooit bewijzen van gevonden.

Het park zoals we het nu kennen is eigenlijk een samenvoeging van 3 privédomeinen (3 fonteinen, Fontigny en Château de l'Ecluse), waarvan het oudste teruggaat tot 1767. Op elk domein stond ook een kasteel, waarvan jammer genoeg geen enkel de tand des tijds heeft doorstaan. Maar straks hier meer over. 

Tijdens het tweehonderdvijftig jarig bestaan van het park volgen de eigenaars elkaar in snel temp op. Pas in 1956 worden de drie domeinen definitief samengevoegd tot Domein 3 Fonteinen en komen ze in handen van de stad Vilvoorde. De voorwaarde voor de aankoop is wel dat de gronden ter beschikking worden gesteld van Expo 1958. Het domein heeft dus eventjes als camping gediend, waarna het voor het grote publiek werd opengesteld. 

Zoals ik al zei, hebben er verschillende kastelen op het domein gestaan. Van één van hen vind je nog sporen terug (zij het niet de originele) in het park, aan het einde van de Franse tuin als je van de oranjerie (nu brasserie De Drie Fonteinen) vertrekt. 

Zicht op de Franse tuin vanuit de Oranjerie

Je ziet het niet goed op de foto maar als je de laatste trap oploopt, kom je aan een verhoogd platform omringd met bakstenen. Precies op die plaats lag het kasteel van Jan Jozef Walckiers, de eerste eigenaar van het domein. Het werd in 1780 gebouwd naar het voorbeeld van een lustpaviljoen gelegen in de Franse tuin van het kasteel van Versailles. Een niet onbelangrijk detail in de Vilvoordse geschiedenis: van 1915 tot 1917 werd het kasteel betrokken door niemand minder dan Moritz von Bissing, de Gouverneur-Generaal van de militaire regering van het Duitse keizerrijk in bezet België. We kunnen dus stellen dat Vilvoorde even de bestuurlijke hoofdstad van ons land was. In 1944 werd het kasteel jammer genoeg compleet verwoest tijdens een bombardement door de geallieerden. 

Zicht vanuit de Franse tuin
Zicht vanuit het kasteel op de toegang via VTM

Een van de andere drie kastelen, Château de l'Ecluse, lag ongeveer op de hoger gelegen tennisvelden van Park Tennis Klub Vilvoorde. Het werd in 1878 gebouwd in opdracht van Edmond Hanssens, zoon van ex-burgemeester Benoit Hanssens. Na de tweede wereldoorlog werd het kasteel gebruikt door Engelse bewakers voor een krijgsgevangenkamp. Die bewakers hadden er zo lelijk huisgehouden dat het gebouw enkele jaren later rijp was voor de sloop. 

 
De overige gebouwen, waaronder het ruiterijcomplex, de oranjerie en de Neerhoeve, werden gebouwd in de jaren 1890. De paviljoenen aan de vroegere ingang van het park dateren uit 1911. Maar het oudste gebouw in het park is de Sint-Lendrikkapel, uit 1660. Mensen trokken vroeger naar dit bekende bedevaartsoord om te bidden tegen koorts en hoofdpijn. Oorspronkelijk stond de kapel in Neder-Over-Heembeek, achter het kasteel van Moriënsart. Maar in 1928 werd ze door Daniël Campion opgekocht, steen voor steen afgebroken en terug opgebouwd op het domein. 

 
Wat ik nog leuk vind aan Domein 3 Fonteinen: het is zo groot dat ik nog niet eens alles heb gezien. Neem nu de Japanse tuin, die in 2014 in samenwerking met de stad Komatsu werd aangelegd. Dus wie weet, vind ik er toch nog ergens een kasteel, gelegen naast de overblijfselen van een Nervische begraafplaats ... Als het zo is, zullen jullie het als eerste horen. Blijven volgen dus!

Voor dit artikel heb ik me volledig gebaseerd op de publicatie van Marcel Stappers 'De geschiedenis van het domein Drie Fonteinen te Vilvoorde', waarin je nog veel meer informatie vindt. Als je nog vragen hebt, verwijs ik je graag door naar Marcel of naar de Heemkundige Kring ...

zaterdag 23 juli 2016

Bie Garcet veruitwendigt met gratie de breekbare-kwetsbare mens

Tekst: Gilbert Putteman
Foto's: Helena Toscano
website in aanmaak: www.biegarcet.com

Bie Garcet is geboren in 1961. Beroepshalve is ze psychiatrisch verpleegkundige in St.Kamillus te Bierbeek. Haar opleiding als kunstenaar volgde ze aan de Portaelsschool te Vilvoorde onder de inspirerende leiding van Werner Bossuyt (docent beeldhouwkunst), Johan Clocheret (docent tekenkunst) en Rainier Boidin (docent schilderkunst).


Het is lang geleden dat ik zo'n getalenteerde kunstenares ontmoette. Ze werkt rond de menselijke figuur en de vergankelijkheid. Ze doet aan introspectie. Haar werk is figuratief maar evolueert soms naar het abstracte. Beeldhouwen was een oude droom voor Bie. Bij haar staat de mens centraal. Voor Bie is de kunst een zinvolle manier om met het leven om te gaan: de kunst het leven te leven zoals H. Van Canneyt het ooit stelde. Kunst maakt haar leven zinvol. In haar professionele wereld ontmoet ze mensen die getekend zijn door het leven. Alhoewel ze tracht deze wereld af te schermen van haar artistieke creaties, treft het hoe beide werelden mekaar permanent bestuiven. In haar kunst toont Bie de mens op een dermate subtiele wijze dat men deze op een andere manier gaat bekijken. Ik durf voorop te stellen dat voor Bie haar kunst niet alleen een manier is om met het leven om te gaan, maar misschien ook een manier om als het ware te overleven.


Haar leven is een duizelingwekkende aaneenschakeling van fascinatie voor de mens in al zijn complexiteit. Zij beter dan wie ook weet hoe breekbaar en broos mensen kunnen zijn. Ze slaagt erin breekbaarheid en gratie in elkaar te boetseren. Voor Bie is het doorgronden van de menselijke natuur en de mens een bijzondere ervaring die ze telkens weer opnieuw weet te verklanken in haar menigvuldige creaties. Voor haar blijft dit een onuitputtelijke uitdaging. Het treft dat ze erin slaagt op een bijna geruisloze manier de breekbare-kwetsbare mens weer te geven in haar oeuvre.


Voor mij is het al lang duidelijk dat een goed beeldhouwwerk het onzegbare laat spreken. Dit is zeker het geval bij Bie Garcet. Ook als tekenares profileert ze zich meer en meer. Sommige van haar werken doen me denken aan dit van Schiele. Via haar tekeningen bevriest ze als het ware haar gedachten. Deze schetsen vormen dan de basis voor later werk.


Wat blijft erover als we alle ballast weggooien: de vergankelijke mens! Bie Garcet barst van paradoxen. Die fundamentele onzekerheid die ze dagelijks in haar beroepswereld ervaart, is inherent aan haar natuur. Die gaat nooit weg. Toch heeft ze doorheen de jaren geleerd ermee om te gaan. Misschien is die onzekerheid ook de voedingsbodem voor alles, voor haar creaties. Haar beroep heeft haar geleerd anders naar de mensen te kijken.


Alleen door stilte komt ze in dialoog met zichzelf. Materiële dingen zijn niet haar hoofdbekommernis. Ze grijpt steeds terug naar de essentie van het leven. Haar werk is gracieus. Kwetsbaarheid en menselijke waardigheid staan centraal. Soms beangstigt de melancholie. Soms blijkt de schoonheid onraakbaar te zijn. Het is duidelijk dat de kunst van Bie resulteert uit de broeiende warmte van een lange geschiedenis. Elke nieuwe sculptuur bouwt verder op de verworvenheden van de vorige. Werner Bossuyt, docent beeldhouwkunst aan de Portaelsschool, benaderde haar werk ooit als volgt:

"De moeilijke symbiose tussen het zijn en het niet-zijn, het zichtbare en het onzichtbare, het gestolde en de beweging doet haar beelden natrillen op ons netvlies. Ze bevestigen en relativeren ons menselijk zijn en daarom zijn ze broos, breekbaar. De breekbaarheid, transparantie, tactiele eigenschappen van de gebruikte materialen verraden de omzichtige aanwezigheid van de ontwerpster, Bie Garcet".

Net zoals haar werk zelf heeft Bie Garcet iets breekbaars. We nemen afscheid met een warme knuffel. Voor ons volgend bezoek begeven we ons naar de Mechelsestraat in Vilvoorde,meer bepaald bij Sara Pan.Jullie volgen ons toch ook?


Werner Bossuyt en Bie Garcet